Forxiga

Το Forxiga είναι φαρμακευτικό προϊόν με δραστική ουσία τη δαπαγλιφλοζίνη, έναν αναστολέα SGLT2. Χρησιμοποιείται σε ενήλικες με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, καρδιακή ανεπάρκεια ή χρόνια νεφρική νόσο. Μειώνει την επαναρρόφηση γλυκόζης από τους νεφρούς και βοηθά στην αποβολή της μέσω των ούρων.

Το Forxiga περιέχει δαπαγλιφλοζίνη (Dapagliflozin), δραστική ουσία της κατηγορίας των αναστολέων του συμμεταφορέα νατρίου-γλυκόζης τύπου 2, γνωστών ως SGLT2i. Οι αναστολείς SGLT2 δρουν κυρίως στους νεφρούς, σε αντίθεση με φάρμακα που αυξάνουν άμεσα την παραγωγή ινσουλίνης.

Η δαπαγλιφλοζίνη δεν προκαλεί έκκριση ινσουλίνης από το πάγκρεας. Για αυτόν τον λόγο, όταν λαμβάνεται μόνη της, συνήθως δεν οδηγεί σε υπογλυκαιμία. Ο κίνδυνος χαμηλού σακχάρου αυξάνεται όταν συνδυάζεται με ινσουλίνη ή ορισμένα αντιδιαβητικά φάρμακα που αυξάνουν την ινσουλίνη. Η EMA περιγράφει τη δαπαγλιφλοζίνη ως εκλεκτικό αναστολέα SGLT2 με δράση στη νεφρική επαναρρόφηση γλυκόζης ^[1].

Το Forxiga διατίθεται ως δισκίο για λήψη από το στόμα. Το δισκίο καταπίνεται ολόκληρο με νερό και δεν προορίζεται για μάσηση ή σύνθλιψη.

Η σταθερή καθημερινή λήψη βοηθά στη διατήρηση προβλέψιμης δράσης. Η μορφή δισκίου είναι πρακτική για μακροχρόνια θεραπεία, είτε το Forxiga χρησιμοποιείται για γλυκαιμικό έλεγχο είτε για καρδιακή ή νεφρική προστασία.

Το Forxiga λαμβάνεται μία φορά την ημέρα, την ώρα που έχει καθοριστεί στη συνταγογραφημένη αγωγή. Μπορεί να ληφθεί με ή χωρίς τροφή. Η καθημερινή ώρα είναι πιο σημαντική από το αν θα συνοδεύεται από γεύμα.

Η κατάλληλη δόση, η έναρξη ή η συνέχιση της θεραπείας εξαρτώνται από την ένδειξη και τη νεφρική λειτουργία. Ο γιατρός μπορεί να επανεκτιμά τακτικά την κρεατινίνη, τον εκτιμώμενο ρυθμό σπειραματικής διήθησης και την αρτηριακή πίεση, ειδικά σε άτομα που λαμβάνουν διουρητικά ή αντιυπερτασικά.

• Λαμβάνετε το δισκίο μία φορά ημερησίως.
• Καταπίνετε το δισκίο ολόκληρο με νερό.
• Επιλέξτε μια σταθερή ώρα, όπως το πρωί.
• Αν παραλειφθεί δόση, λαμβάνεται όταν γίνει αντιληπτή μέσα στην ίδια ημέρα.
• Αν πλησιάζει η επόμενη δόση, παραλείπεται η ξεχασμένη δόση και συνεχίζεται το συνηθισμένο πρόγραμμα.
• Δεν λαμβάνονται δύο δόσεις μαζί για αναπλήρωση.

Οι νεφροί φιλτράρουν καθημερινά σημαντική ποσότητα γλυκόζης από το αίμα. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, μεγάλο μέρος της γλυκόζης επιστρέφει στην κυκλοφορία μέσω πρωτεϊνών μεταφοράς. Ο SGLT2 είναι ένας από τους βασικούς μεταφορείς αυτούς.

Η δαπαγλιφλοζίνη μπλοκάρει μερικώς τον SGLT2 στο εγγύς νεφρικό σωληνάριο. Έτσι, λιγότερη γλυκόζη επιστρέφει στο αίμα και περισσότερη αποβάλλεται με τα ούρα. Μαζί αποβάλλεται και μικρή ποσότητα νατρίου και νερού, κάτι που εξηγεί την ήπια διουρητική δράση και την πιθανή μικρή πτώση της αρτηριακής πίεσης.

Για την καρδιά και τους νεφρούς, η επίδραση δεν εξηγείται μόνο από τη γλυκόζη. Η αποβολή νατρίου, η μείωση του κυκλοφορούντος όγκου και οι μεταβολές στην πίεση μέσα στα νεφρικά φίλτρα φαίνεται να συμβάλλουν στην καρδιονεφρική προστασία. Στη μελέτη DAPA-CKD, η δαπαγλιφλοζίνη μείωσε τον κίνδυνο επιδείνωσης της νεφρικής λειτουργίας και καρδιαγγειακού θανάτου σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο ^[3].

Το Forxiga χρησιμοποιείται σε τρεις βασικές κλινικές καταστάσεις ενηλίκων. Η επιλογή του γίνεται με βάση τη νεφρική λειτουργία, το καρδιαγγειακό ιστορικό, τη συγχορήγηση άλλων θεραπειών και τον θεραπευτικό στόχο.

• Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2: βοηθά στη μείωση της γλυκόζης αίματος, συνήθως μαζί με διατροφή, σωματική δραστηριότητα και, όπου χρειάζεται, άλλα αντιδιαβητικά φάρμακα.
• Καρδιακή ανεπάρκεια: μειώνει τον κίνδυνο επιδείνωσης της καρδιακής ανεπάρκειας και ανάγκης νοσηλείας σε κατάλληλους ασθενείς.
• Χρόνια νεφρική νόσος: μπορεί να επιβραδύνει την εξέλιξη της νεφρικής επιβάρυνσης και να μειώσει τον καρδιονεφρικό κίνδυνο σε επιλεγμένους ενήλικες.

Στη μελέτη DAPA-HF, η δαπαγλιφλοζίνη συσχετίστηκε με λιγότερα επεισόδια επιδείνωσης καρδιακής ανεπάρκειας και λιγότερους καρδιαγγειακούς θανάτους σε ασθενείς με μειωμένο κλάσμα εξώθησης, με ή χωρίς διαβήτη τύπου 2 ^[2].

Το Forxiga, η εμπαγλιφλοζίνη και η καναγλιφλοζίνη ανήκουν στην ίδια θεραπευτική κατηγορία. Όλα μειώνουν την επαναρρόφηση γλυκόζης από τους νεφρούς, αλλά οι εγκεκριμένες ενδείξεις, η νεφρική αξιολόγηση και το ιστορικό του ασθενούς καθορίζουν την επιλογή.

Οι διαφορές μέσα στην κατηγορία δεν αφορούν μόνο το σάκχαρο. Η συνυπάρχουσα καρδιακή ανεπάρκεια, η λευκωματουρία, η νεφρική λειτουργία, η αρτηριακή πίεση και το ιστορικό λοιμώξεων έχουν πρακτική σημασία. Οι κατευθυντήριες οδηγίες της WHO, του NICE και της American Diabetes Association για τον διαβήτη τονίζουν ότι η επιλογή θεραπείας πρέπει να λαμβάνει υπόψη και τον καρδιαγγειακό ή νεφρικό κίνδυνο, όχι μόνο τη γλυκόζη ^[5].

Ένα συχνό λάθος είναι η ερμηνεία της αυξημένης ούρησης ως λόγου αυθαίρετης διακοπής. Η ήπια αύξηση της διούρησης είναι αναμενόμενη, αλλά η έντονη ζάλη, οι λιποθυμικές τάσεις ή η αδυναμία δεν πρέπει να αγνοούνται.

Άλλο λάθος είναι η συνέχιση του φαρμάκου σε περίοδο έντονων εμέτων, διάρροιας ή πολύ χαμηλής πρόσληψης τροφής χωρίς ιατρική καθοδήγηση. Επίσης, μερικοί ασθενείς παραβλέπουν συμπτώματα γεννητικής μυκητίασης μέχρι να γίνουν επώδυνα. Η έγκαιρη αντιμετώπιση συνήθως περιορίζει τη διάρκεια και την ένταση της ενόχλησης.

Η διπλή δόση μετά από παράλειψη δεν διορθώνει την αγωγή. Αυξάνει μόνο την πιθανότητα ανεπιθύμητων ενεργειών.

Στην κλινική πράξη, οι γιατροί συχνά επιλέγουν το Forxiga όταν χρειάζεται ταυτόχρονη προσέγγιση σακχάρου, καρδιακής ανεπάρκειας ή νεφρικής νόσου. Το βασικό πλεονέκτημα είναι ότι δρα ανεξάρτητα από την έκκριση ινσουλίνης και προσφέρει καρδιονεφρικό όφελος σε κατάλληλους ασθενείς.

Η θεραπεία απαιτεί ρεαλιστικές προσδοκίες. Δεν αντικαθιστά την ινσουλίνη σε διαβήτη τύπου 1 και δεν αποτελεί θεραπεία διάσωσης για οξεία υπεργλυκαιμία. Η παρακολούθηση νεφρικής λειτουργίας, αρτηριακής πίεσης, βάρους και συμπτωμάτων αφυδάτωσης βοηθά να εντοπιστούν νωρίς καταστάσεις που χρειάζονται προσαρμογή.